Mariano Barbacid apela á investigación como arma “esencial” para vencer o cancro
· O ex-director do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas clausurou os Martes Clínicos da Rosaleda
· Ramiro Carregal, padriño da promoción, foi un dos encargados de dar os diplomas aos alumnos de Medicina matriculados no curso
O Dr. Mariano Barbacid, profesor AXA-CNIO de Oncoloxía molecular do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas foi o encargado de clausurar o curso 2013-2014 da Fundación La Rosaleda. O xefe do grupo de Oncoloxía Experimental do CNIO ofreceu unha conferencia no Hostal dos Reis Católicos titulada “Da Oncoloxía molecular ás terapias personalizadas: impacto na práctica clínica” que congregou a numerosos investigadores e persoal, tanto médico como académico, da capital galega.
Barbacid recordou, como xa fixeron outros relatores do curso, que o cancro “non é unha única enfermidade senón un conxunto de enfermidades moi distintas entre si que só teñen en común o crecemento desordenado das células”. Por iso asegurou que “non é de estrañar que mentres algúns tumores presentan taxas de curación moi elevadas”, caso dos tumores cun compoñente hormonal como mama e próstata, outros “como os carcinomas de pulmón, colon ou páncreas, teñen taxas de supervivencia por baixo do 20 %, dependendo do estadio en que sexan detectados”.
A boa noticia, na que insistiron todos os relatores destes Martes Clínicos, está nos avances que se están experimentando. Barbacid asegurou en Santiago que durante a última década producíronse “dous fitos que van cambiar de forma significativa o futuro dos tratamentos oncolóxicos”. En primeiro lugar, que case todos os fármacos aprobados durante este período “xa non son axentes citotóxicos senón inhibidores selectivos de dianas moleculares directamente implicadas no proceso oncoxénico”. E, por outro lado, que o desenvolvemento das técnicas de secuenciación masiva “están permitindo coñecer ao detalle todas as mutacións presentes en cada tumor”.
Terapias individualizadas contra o cancro
Esta información, explicou o ex-director do CNIO, “dinos que o futuro das terapias en cancro ten que consistir en combinacións de fármacos selectivos baseadas no patrón mutacional de cada paciente”. O que hoxe en día xa se está empezando a coñecer, aínda de forma incipiente, como “terapias personalizadas”.
Non obstante, asegurou o investigador, “aínda queda moito camiño por percorrer tanto no deseño de máis e mellores inhibidores como no coñecemento das causas que provocan as mutacións presentes en cada tumor”.
Na actualidade só existen fármacos selectivos contra unhas trinta dianas “cando xa coñecemos máis de 500 xenes implicados en distintos tipos de cancros”. E aínda que estes inhibidores selectivos son “moito mellor tolerados que os axentes citotóxicos clásicos”, aínda teñen uns niveis de toxicidade “excesivamente altos para poder ser utilizados en combinacións múltiples”. A isto engádese que aínda queda moito por descubrir sobre as causas funcionais das mutacións nos tumores xa que non todas contribúen da mesma forma ao desenvolvemento tumoral.
E todo isto só se poderá coñecer combinando investigación básica e clínica, arma “esencial para poder atacar as células tumorais da forma máis eficaz e selectiva posible”, concluíu o relator.
Entrega de diplomas
Tras a charla tivo lugar a entrega de diplomas aos alumnos da Universidade de Santiago matriculados no ciclo, que correu a cargo do propio Barbacid e das personalidades que o acompañaban na mesa presidencial, entre eles o padriño desta promoción, Ramiro Carregal, quen dá nome ao Premio Internacional de Investigación Oncolóxica que convoca La Rosaleda e que na súa primeira edición gañou, precisamente, Mariano Barbacid.
Con eles estiveron os coordinadores do curso, o Dr. Rafael López, xefe de Oncoloxía Médica do CHUS, e o catedrático de Farmacoloxía Manuel Freire-Garabal; a vice-decana de Medicina da USC, María Teresa Castaño e Luis Lima Rodríguez, vicerreitor de Organización Académica e Profesorado docente e investigador da Universidade. Tralo acto todos gozaron dun cóctel de despedida deste novo curso dos Martes Clínicos.